Mỗi năm Việt Nam thải ra biển 13 triệu tấn chất thải và đứng thứ 17 trên thế giới và thứ 5 châu Á về ô nhiễm chất thải nhựa đại dương, thải ra hơn 500.000 tấn mỗi năm vào đại dương.

Đây là thông tin được đưa ra tại hội thảo “Thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn ít phát thải khí carbon tại Việt Nam – từ kinh nghiệm của Thụy Điển” được tổ chức sáng 12/11. Tại hội thảo, nhiều chuyên gia nước ngoài cho rằng, một trong những trở ngại lớn nhất của Việt Nam trong việc áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn đó là vấn đề quản lý thu gom và tái chế tài nguyên rác – nguyên liệu đầu vào trong mô hình này.

Lượng rác thải của Việt Nam được dự báo sẽ tăng gấp đôi trong vòng chưa đầy 15 năm tới. Việt Nam cũng là một trong mười nước chịu ảnh hưởng nặng nề của ô nhiễm không khí. Trong khi đó, tỷ lệ tái chế rác thải của Việt Nam chỉ đạt dưới 10% tổng lượng chất thải. Một lượng chất thải đáng kể đang được chôn trực tiếp tại các bãi chôn lấp hoặc xả ra biển.

Với 13 triệu tấn chất thải thải ra biển mỗi năm, Việt Nam đứng thứ 17 trên thế giới và thứ 5 châu Á về ô nhiễm chất thải nhựa đại dương, thải ra hơn 500.000 tấn mỗi năm vào đại dương.

Trong khi đó, Thụy Điển là một trong những quốc gia hàng đầu trên thế giới về quản lý và tái chế chất thải. Lượng chất thải sinh hoạt gia đình được tái chế đã tăng từ 38% vào năm 1975 lên 99% hiện nay và chỉ còn 1% chất thải được chuyển đến các bãi rác. Rất nhiều chất thải được tái chế và sử dụng cho các mục đích khác như khí sinh học và năng lượng. Thụy Điển hiện đã trở thành một nhà nhập khẩu rác thải với trên 2,3 triệu tấn chất thải được nhập khẩu mỗi năm.

Chia sẻ tại hội thảo, Đại sứ Thuỵ Điển tại Việt Nam Ann Måwe cho rằng trong nền kinh tế tuần hoàn, mọi thứ đều là nguồn tài nguyên, rác cũng là tài nguyên. Hiện nay, những doanh nghiệp đã triển khai mô hình này đang dần minh chứng cho hiệu quả chi phí của việc tái sử dụng tài nguyên so với khai thác mới từ đầu.

Đặc biệt, việc áp dụng mô hình tuần hoàn trên sẽ giúp các doanh nghiệp đã cắt giảm được chi phí sản xuất cũng như hạ giá thành sản phẩm và mang lại lợi ích cho người tiêu dùng. “Tôi mong rằng những thay đổi trên sẽ tiếp thêm động lực cho các doanh nghiệp Việt Nam,” đại sứ Ann Måwe nhấn mạnh.

Theo bà Ann Måwe, Thụy Điển là một trong những quốc gia hàng đầu trên thế giới về quản lý và tái chế chất thải. Trong “cuộc cách mạng tái chế” hơn hai thập kỷ qua, tỷ lệ chất thải tái chế của các hộ gia đình tăng từ 38% năm 1975 lên 99% hiện nay và chỉ còn 1% chất thải được chuyển đến các bãi rác.

Rất nhiều chất thải được tái chế và sử dụng cho các mục đích khác như khí sinh học và năng lượng. Nhờ đó, Thụy Điển hiện đã trở thành một nhà nhập khẩu rác thải với trên 2,3 triệu tấn chất thải được nhập khẩu mỗi năm.

“Kinh tế tuần hoàn, hiểu theo cách đơn giản có nghĩa là giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế. Điều này có nghĩa là phương thức tiêu thụ cũng thay đổi. Vì thế, Thụy Điển sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Việt Nam,” bà Ann Måwe nhấn mạnh.

Tại hội thảo, Tetra Pak Việt Nam, nhà cung cấp giải pháp chế biến và đóng gói thực phẩm đến từ Thụy Điển cũng đã chia sẻ hành trình tiến đến nền kinh tế tuần hoàn ít phát thải carbon của công ty thông qua việc tiên phong trong nhiều sáng kiến bảo vệ môi trường kể từ khi xây dựng thương hiệu tại Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Võ Tuấn Nhân cho hay, Việt Nam cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng về cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu.

“Thúc đẩy phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn chính là việc chuyển đổi phù hợp mà Việt Nam đang hướng tới vì mục tiêu phát triển bền vững”, ông nói.

Việt Nam đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách về chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững; tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và tăng cường tái chế, tái sử dụng để tạo điều kiện cho phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn.

Thứ trưởng cho biết, Việt Nam cũng đã có một số mô hình bước đầu tiếp cận của kinh tế tuần hoàn như mô hình thu gom tái chế sắt vụn, thu gom tái chế giấy hay mô hình vườn – ao – chuồng, thu hồi gas từ chất thải vật nuôi…

Gần đây đã xuất hiện một số mô hình mới hướng đến gần hơn với kinh tế tuần hoàn như: mô hình khu công nghiệp sinh thái tại Ninh Bình, Cần Thơ và Đà Nẵng, giúp tiết kiệm 6,5 triệu USD/năm; sáng kiến không xả thải ra thiên nhiên do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam khởi xướng; mô hình chế biến phụ phẩm thủy sản; Liên minh tái chế bao bì Việt Nam…

Tuy nhiên, Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân cho rằng, thách thức đối với Việt Nam hiện nay là các doanh nghiệp còn hạn chế về năng lực công nghệ tái chế, tái sử dụng; thói quen cố hữu trong sản xuất và tiêu dùng của toàn xã hội hiện nay đối với nhiều sản phẩm dễ sử dụng như túi nilon, sản phẩm nhựa dùng một lần.

LỢI ÍCH TỪ CÁC SẢN PHẨM THÂN THIỆN VỚI MÔI TRƯỜNG :

Các tiêu chí của sản phẩm xanh:

Sản phẩm thân thiện với môi trường khi có thể được tái sử dụng nhiều lần, ví dụ như túi vải cotton thay vì túi nylon sử dụng 1 lần

Sản phẩm thân thiện với môi trường khi được làm từ các nguyên liệu thân thiện với môi trường, dễ dàng phân huỷ trong môi trường tự nhiên như rơm, tre, gỗ, nhựa tái chế; ví dụ ống hút tre thay vì ống hút nhựa sử dụng 1 lần.

Sản phẩm thân thiện với môi trường khi quá trình sản xuất sử dụng ít nhất các tài nguyên, chẳng hạn như bàn chải tre làm từ tre – là nguyên liệu tự nhiên, ngoài ra tre còn là một trong những loài cây có sức sống mãnh liệt, tự mọc không cần bón phân, tưới nước; ít sử dụng tài nguyên.

Sản phẩm thân thiện với môi trường khi quá trình sản xuất, sử dụng không tiết ra các chất hoá học gây hại cho người sử dụng, làm ô nhiễm đất, ô nhiễm nguồn nước; như bộ nước giặt quần áo, lau nhà từ tinh chất trà xanh, không chứa chất tẩy hoá học, chlorin… có khả năng gây ô nhiễm nguồn nước.

Sản phẩm thân thiện với môi trường khi nó hạn chế hết mức có thể bao bì, đặc biệt là các loại bao bì nhựa, chẳng hạn như sử dụng xà bông thảo dược thay vì sữa tắm (thực chất chỉ là xà bông hoà trong nước), đựng trong chai nhựa.

Lợi ích khi sử dụng sản phẩm xanh:

Các sản phẩm thân thiện môi trường sẽ có thời gian phân hủy nhanh. Khi phân hủy tạo ra các chất hữu cơ cho đất giúp tái tạo đất, bắt đầu một vòng đời tuần hoàn mới mà không gây hại đến môi trường.

Khách hàng sử dụng Dao, Thìa, Đĩa gỗ cho bữa tiệc sinh nhật

Các sản phẩm làm từ vật liệu tái chế sẽ hạn chế lượng chất thải thải ra mỗi năm, giảm ô nhiễm môi trường đất, nước và không khí. Chất lượng không khí, nước được cải thiện, giảm các tác nhân gây bệnh cho con người.